Mai đỏ cam, dáng tròn khum như mai rùa, chỉ bò tới bò lui chứ không bò ngang: đó là cua Huỳnh Đế, loại cua biển quý mà tên gọi gắn với chuyện xưa dành để dâng vua. Ở Quảng Ngãi, cua Huỳnh Đế được biết đến nhiều nhất ở đảo Lý Sơn, và từng nổi tiếng ở vùng biển Sa Huỳnh.
Tóm tắt: Cua Huỳnh Đế (tên khoa học Ranina ranina) sống ở vùng biển sâu, đáy cát sỏi. Ở Quảng Ngãi, cua được đánh bắt nhiều nhất quanh đảo Lý Sơn. Ngon nhất là ăn hấp, rang muối hoặc nấu cháo. Giá cao và thay đổi theo mùa, theo cỡ cua.

Cua Huỳnh Đế là cua gì?
Cua Huỳnh Đế là loài cua biển có giá trị kinh tế cao, sống ở vùng biển nhiệt đới. Ở Việt Nam, cua được khai thác ở dải biển miền Trung như Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên và các đảo Lý Sơn, Phú Quý. Theo ngư dân Quảng Ngãi, cua thường sống ở vùng nước sâu khoảng 100–300 m. Ngư dân bắt cua bằng bẫy, khá vất vả.
Theo mô tả của ngư dân và báo chí, cua Huỳnh Đế có hình thù độc đáo: mai khum tròn màu đỏ hồng, phần đầu hơi chúi xuống, càng và chân ngắn. Thịt cua chắc, ngọt, gạch béo, nhiều người ví ngon ngang tôm hùm.
Ăn cua Huỳnh Đế ở đâu tại Quảng Ngãi?
- Đảo Lý Sơn: nơi dễ tìm cua tươi nhất. Ra chợ cá gần cầu cảng lúc sáng sớm, hoặc gọi ở các nhà hàng hải sản trên đảo. Xem tàu ra Lý Sơn và đặc sản tỏi, hải sản Lý Sơn.
- TP. Quảng Ngãi: một số nhà hàng hải sản có cua Huỳnh Đế theo mùa, nên gọi đặt trước. Xem quán hải sản Quảng Ngãi.
- Sa Huỳnh: vùng biển này xưa nổi tiếng với cua Huỳnh Đế, nhưng nay rất hiếm. Xem du lịch Sa Huỳnh.
Giá cua Huỳnh Đế bao nhiêu?
Giá cua thay đổi theo mùa, cỡ cua và còn sống hay đã cấp đông. Theo báo VOV, ở Lý Sơn có thời điểm cua sống được bán khoảng 550.000–650.000 đồng/kg. Ở các thành phố lớn, cua cỡ lớn có thể đắt gấp đôi. Đây chỉ là mức tham khảo. Khi gọi món, bạn nên hỏi giá theo kg và cân cua trước mặt mình.
Cách ăn cua Huỳnh Đế ngon
- Hấp: hấp với gừng, sả để giữ vị ngọt. Chấm muối tiêu chanh hoặc muối ớt xanh.
- Rang muối: mai giòn, thơm, hợp ăn cùng bia với bạn bè.
- Cháo cua: phần gạch và thịt vụn nấu cháo, rất ngọt nước.
Ăn có trách nhiệm
Cua Huỳnh Đế ngày càng ít vì bị khai thác nhiều. Ở Lý Sơn, có người dân còn bỏ tiền mua lại những con cua đang mang trứng để thả về biển. Khi đi ăn, bạn nên tránh gọi cua đang mang trứng và cua quá nhỏ.
Câu hỏi thường gặp
Cua Huỳnh Đế mùa nào ngon?
Cua được bắt quanh năm nhưng phụ thuộc thời tiết biển. Mùa biển êm (khoảng tháng 3–8) ra Lý Sơn dễ hơn và cũng dễ mua cua tươi hơn.
Mua cua Huỳnh Đế mang về được không?
Được, nhưng nên nhờ người bán đóng thùng xốp ướp đá hoặc cấp đông. Cua càng để lâu càng giảm ngon.
Nguồn tham khảo
Tổng hợp từ Cẩm nang du lịch Quảng Ngãi của Sở VH,TT&DL Quảng Ngãi (12/2019), các bài viết của VOV, Báo Sài Gòn Giải Phóng và VnExpress về cua Huỳnh Đế ở Lý Sơn. Giá cả chỉ để tham khảo. Các đặc sản khác xem ở cẩm nang du lịch Quảng Ngãi từ A–Z.



