Chiếc bánh đen bóng, bọc trong lá chuối, cắn vào thấy dẻo, ngọt và thơm mùi lá gai. Đó là bánh ít lá gai Lý Sơn, món quà quê mà người đảo đi xa thường mang theo. Bánh ít lá gai có ở nhiều nơi miền Trung, nhưng bánh của Lý Sơn được nhiều du khách tìm mua mỗi khi ra đảo.
Tóm tắt: Bánh làm từ lá gai non giã nhuyễn với bột nếp và đường, nhân đậu xanh và dừa, gói lá chuối rồi hấp. Xưa người Lý Sơn làm bánh vào dịp rằm tháng Bảy để cúng ông bà, nay bán quanh năm ở chợ và các cơ sở trên đảo.

Bánh ít lá gai Lý Sơn làm thế nào?
- Lá gai: chọn lá gai non, bỏ gân, rửa sạch rồi luộc.
- Vỏ bánh: lá gai giã hoặc xay thật nhuyễn, trộn với bột nếp và đường. Bột càng quết kỹ thì sau khi hấp vỏ bánh càng đen bóng, dẻo mịn.
- Nhân: đậu xanh và dừa, có nơi thêm mè.
- Gói và hấp: gói bằng lá chuối rồi hấp chín.
Theo cẩm nang của Sở, bánh ít lá gai Lý Sơn ngon nhờ hội đủ vị ngọt của đường, dẻo của nếp, bùi của đậu và béo của dừa. Cẩm nang cũng nhắc đến công đoạn làm bánh khá công phu, nên đây là món quà làm bằng nhiều công sức.
Ý nghĩa của bánh với người Lý Sơn
Trước đây người Lý Sơn thường chỉ làm bánh ít lá gai vào dịp rằm tháng Bảy để cúng tổ tiên. Ngày nay bánh thành thức quà quen thuộc, có bán ở chợ phiên và quán nước. Người Lý Sơn rời đảo đi làm ăn xa cũng hay mang bánh theo như mang theo hương vị quê nhà.
Mua bánh ít lá gai ở đâu?
- Trên đảo Lý Sơn: chợ Lý Sơn, các cơ sở làm bánh và cửa hàng đặc sản ở An Vĩnh, An Hải.
- Đất liền: một số cửa hàng đặc sản ở TP. Quảng Ngãi và khu vực cảng Sa Kỳ có bán bánh từ đảo vào.
Đi Lý Sơn lần đầu thì đọc kinh nghiệm du lịch đảo Lý Sơn A–Z và đặc sản tỏi, hải sản Lý Sơn.
Bảo quản bánh
- Bánh để ngoài được vài ngày, tùy thời tiết và cách làm. Muốn để lâu hơn thì cất tủ lạnh, khi ăn hấp lại cho mềm.
- Mua làm quà đi xa thì chọn bánh mới hấp trong ngày và hỏi người bán hạn dùng.
Câu hỏi thường gặp
Bánh ít lá gai Lý Sơn khác bánh ít lá gai Bình Định thế nào?
Cách làm khá giống nhau: lá gai, bột nếp, nhân đậu xanh và dừa. Mỗi vùng có độ ngọt, độ dẻo và cách gói hơi khác. Ăn thử cả hai là cách hay nhất để thấy sự khác biệt.
Bánh ít lá gai có để được lâu không?
Bánh để ngoài được vài ngày, cất tủ lạnh thì để lâu hơn.
Nguồn tham khảo
Tổng hợp từ Cẩm nang du lịch Quảng Ngãi của Sở VH,TT&DL Quảng Ngãi (12/2019) và bài “Đậm đà hương vị bánh ít lá gai Lý Sơn” của Báo Văn hóa. Các đặc sản khác xem ở cẩm nang du lịch Quảng Ngãi từ A–Z.



